 |
||
 |
 |
|
          |
    
Het lymfestelsel, wat een reinigings- en afweersysteem is, is een netwerk van lymfevaten en lymfeknopen, dat zich verspreid door het hele lichaam. In totaal heeft de mens ongeveer 600 m² lymfevatweefsel. Lymfevaten nemen weefselvocht op met daarin opgelost eiwitten, afvalstoffen en schadelijke deeltjes die niet in de bloedbaan kunnen worden opgenomen. De schadelijke deeltjes en afvalstoffen worden in de lymfeknopen vernietigd. Vooral in de oksels, liezen en hals zitten veel lymfeknopen die als filter werken.
Lymfoedeem is een vochtophoping die wordt veroorzaakt door een storing in het lymfesysteem. Deze storing kan zijn aangeboren, men spreekt dan van een primair lymfoedeem. Een secundair lymfoedeem treedt meestal op na een ernstige beschadiging van de lymfevaten of lymfeklieren als gevolg van een operatie of bestraling. Dit kan zijn na een borstbesparende operatie of een borstamputatie waarbij de lymfeklieren in de oksel zijn weggehaald. Lymfoedeem begint met een gevoel van spanning in de huid door de zwelling van bijvoorbeeld borst, arm of been.
Veneus oedeem is een combinatie van vochtophoping (oedeem) en een slecht werkend veneus bloedvatsysteem dat ontstaat in de benen. 90% van het bloed wordt via de aders naar het hart teruggepompt en 10% wordt via het lymfesysteem teruggevoerd. Doordat bij veneuze klachten de aders in de benen niet meer goed functioneren, kunnen ze het bloed niet meer goed terugpompen naar het hart. Het lymfesysteem moet hierdoor extra hard werken, maar kan het aanbod niet aan, waardoor er oedeem ontstaat in de onderbenen als gevolg van chronische veneuze insufficiëntie (CVI).
Lipoedeem is een combinatie van vochtophoping (oedeem) en vetophoping, dat ontstaat in de (boven)benen en soms in de (boven)armen. Bij lipoedeem is er een stoornis in de aanmaak van vetweefsel. Bovendien is de afvoer van vocht via de lymfvaten niet optimaal. Gevolg is een onderhuidse ophoping van vet en vocht. Meestal komt lipoedeem symmetrisch voor op de heupen, bovenbenen en knieën. Dit heeft vaak de vorm van een rijbroek. Ook kunnen de armen zijn aangedaan. Opvallend is het ontbreken van zwelling aan de hand- en voetrug, wel aanwezig bij lymfoedeem en veneus oedeem. Bij lipoedeem voelt de huid in de eerste jaren zacht aan. In de loop der tijd kunnen veranderingen in het onderhuidse vetweefsel optreden. De huid wordt hierbij stugger en onregelmatiger, vooral als er sprake is van overgewicht. Bij lipoedeem kunnen aan de dijbenen fijne putjes ontstaan, in de volksmond "sinaasappelhuid" of "cellulitis" genoemd. Door een verhoogde kwetsbaarheid van de haarvaatjes in het vetweefsel kunnen bloeduitstortingen eerder optreden. Een koud gevoel, vooral van de onderbenen, is een veel gehoorde klacht. Ook is bij lipoedeem pijn een veel voorkomende klacht.
De behandeling van lymf-, veneus- en lipoedeem bestaan in de meeste gevallen uit oedeemtherapie (manuele lymfedrainage in combinatie met ambulante compressietherapie) en lymfetaping. Manuele lymfedrainage is een zachte pompende massage die als doel heeft het lymfesysteem te stimuleren. Hierdoor wordt de opname en afvoer van weefselvocht verhoogd. Na elke lymfedrainage behandeling volgt ambulante compressietherapie. Er worden zwachtels aangebracht die druk op de lymfevaten geven en zo een positieve invloed hebben op de lymfedoorstroming en het effect van de behandeling behouden. Het is aan te raden om tijdens het dragen van de zwachtels veel te bewegen, hierdoor wordt het lymfestelsel nog meer gestimuleerd. De behandeling vindt minimaal twee keer per week plaats.
Als na een tijd (ga uit van ongeveer drie maanden bij een lang bestaand oedeem) de omvang van de arm of been niet meer verder afneemt, wordt er een therapeutische elastische kous aangemeten. Deze kous dient dan door de patiënt dagelijks te worden gedragen, een leven lang. Dit om recidief te voorkomen. De meeste patiënten zien hier in het begin tegenop, maar ervaren de elastische kous al snel als zeer aangenaam om te dragen (verlichtend effect op het oedeem). Elastische kousen zijn er in alle soorten, maten en kleuren en worden op maat gemaakt.
|
